Kredi Derecelendirme Kuruluşları

Kredi derecelendirmesi kişi, kurum ya da ülkelerin kredi verilebilirlik durumunun belirli ölçülerle ortaya konmasıdır. Yazıda kişi ve kurumları bir kenara bırakıp ülkelerin uluslararası kredi derecelendirmesi üzerinde duracağız.
Son yıllarda küresel krizlerin oluşumu ve bu krizler üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri tartışılsa da kredi derecelendirme kuruluşlarının finansal piyasalardaki rolünün önemi büyüktür.
Ülkemizin kredi derecelendirmesinin yapılması konusunda SPK tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar Standards and Poor's, Moody's Investor Service ve Fitch Ratings kuruluşlarıdır. Bu kuruluşların not verirken ekonomik bakışın yanında son yıllarda siyasi bakışa da ağırlık vererek davranması notların güvenilirliğini tartışılır hale getirmiştir. Yüksek kredibilite notu verilen Yunanistan'ın krize girmesi ve ithalat-ihracat dengesi ihracat lehine olan Arjantin'in notunun 5 seviye birden düşürülmesi bu tartışmaların nedenlerinden sadece birkaçı.
Yeni bir kredi derecelendirme kuruluşu kurulmasının ve özellikle bu kuruluşun uluslararası geçerlilik kazanmasının hayli güç olması ve uzun yıllar gerektirmesi mevcut kuruluşlara mahkumiyetin devam edeceğini gösteriyor. Ne kadar tartışılsa da sınırötesi yatırımcıların yatırımlarını bu kuruluşların notlarına bakarak yönlendirdiği yadsınamaz bir gerçektir.
Kredi derecelendirme kuruluşlarının kredibilite seviyeleri kuruluşuna göre ufak değişiklikler içerse de genellikle harf notlarıyla verilir. En yüksek not olan "AAA" ile başlayan seviyeler en düşük not olan "D" seviyesinde son bulur. Ayrıntılı not çizelgesi ise şu şekildedir:

Moody's		S&P		Fitch
Uzun vadeli	Kısa vadeli	Uzun vadeli	Kısa vadeli	Uzun vadeli	Kısa vadeli
Aaa	P-1	AAA	A-1+	AAA	F1+	En yüksek dereceli
Aa1		AA+		AA+		Yüksek dereceli
Aa2		AA		AA
Aa3		AA-		AA-
A1		A+	A-1	A+	F1	Üst orta sınıf
A2		A		A
A3	P-2	A-	A-2	A-	F2
Baa1		BBB+		BBB+		Alt orta sınıf
Baa2	P-3	BBB	A-3	BBB	F3
Baa3		BBB-		BBB-
Ba1	Not prime	BB+	B	BB+	B	Yatırım yapılamaz spekülatif
Ba2		BB		BB
Ba3		BB-		BB-
B1		B+		B+		Son derece spekülatif
B2		B		B
B3		B-		B-
Caa1		CCC+	C	CCC	C	Önemli riskler
Caa2		CCC				büyük ölçüde spekülatif
Caa3		CCC-				Kurtarılması beklenen, iflasa yakın
Ca		CC
		C
C		D	/	DDD	/	İflas
/				DD
/				D